5 Dấu Hiệu Bệnh Trĩ – Căn Bệnh Phiền Toái Nhưng Khó Nói

Tham vấn y khoa: Tiến sĩ, Bác sĩ Trịnh Tùng ngày 17/11/2020

Dấu hiệu bệnh trĩ giai đoạn đầu thường là các triệu chứng nhẹ như đau rát hậu môn, ngứa ngáy khó chịu. Càng về sau, các triệu chứng bệnh càng gia tăng. Mỗi biểu hiện triệu chứng là thể hiện mức độ nặng nhẹ cấp độ của bệnh trĩ.

Vậy hãy cùng chúng tôi tìm hiểu rõ hơn bệnh trĩ là gì, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách chữa bệnh trĩ qua bài viết dưới đây.

Bệnh trĩ là gì – thông tin cần biết

Bệnh trĩ là căn bệnh phổ biến gặp ở mọi độ tuổi, tuy nhiên thường gặp nhiều ở người trưởng thành hoặc người cao tuổi. Bệnh trĩ xảy ra khi các khối tĩnh mạch vùng hậu môn chịu áp lực bị giãn nở, phình to tạo thành các búi trĩ.

Bệnh trĩ là gì?

Bệnh trĩ chủ yếu được phân loại thành 2 dạng gồm: trĩ nội và trĩ ngoại cụ thể như:

1. Bệnh trĩ ngoại

Trĩ ngoại là hiện tượng các búi trĩ xuất hiện ở khoang cạnh hậu môn bên dưới da và chân của búi trĩ nằm bên dưới đường lược.

Trĩ ngoại hình thành do những đám rối tĩnh mạch bị giãn nở, gấp khúc và lòi ra bên ngoài hậu môn. Các búi trĩ ngoại nằm toàn bộ ở phía ngoài lỗ hậu môn, tiếp xúc có xát trực tiếp với quần áo, đặc biệt là quần chất liệu cứng dễ gây trầy xước hoặc vỡ búi trĩ. Việc này dễ khiến hậu môn bị viêm nhiễm gây ra phù nề, cảm giác đau khi đi vệ sinh.

Bệnh trĩ ngoại

Bệnh nhân trĩ ngoại thường có cảm giác đau khi đi vệ sinh có kèm máu. Trĩ ngoại để lâu dài sẽ gây ra viêm nhiễm có thể khiến người bệnh bị nhiễm trùng huyết.

2. Bệnh trĩ nội

Trĩ nội là dạng chân búi xuất hiện phía trên đường lược. Khối búi trĩ còn nhỏ nằm  bên trong ống hậu môn, khi phát triển quá mức, bị áp lực vùng hậu môn đẩy ra ngoài, dân gian gọi trường hợp này là lòi đom.

Bệnh trĩ nội

Trĩ nội được chia thành 4 mức độ như:

  • Trĩ nội độ 1: Tĩnh mạch hậu môn bị giãn nhẹ. Ở mức độ này búi trĩ chưa sa ra bên ngoài hậu môn.
  • Trĩ nội độ 2: Tĩnh mạch trĩ lúc này giãn nhiều hơn tạo ra búi trĩ to. Khi đi đại tiện chúng sẽ sa ra ngoài do co thắt hậu môn, nhưng chúng vẫn có thể tự co lại.
  • Trĩ nội độ 3: Búi trĩ phát triển nhanh, kích thước lớn, sa ra ngoài nhiều hơn và không thể tự co lên, mà cần tác động lực trực tiếp thì chúng mới co vào được.
  • Trĩ nội độ 4: Búi trĩ to dần, sa ra bên ngoài thường trực, dù có tác động chúng vẫn không thể co vào mà có thể bị nghẹt gây ra hoại tử búi trĩ.

Bệnh trĩ được đánh giá là bệnh lành tính, phát triển chậm, không có tính nguy hiểm đe dọa đến tính mạng. Tuy nhiên những dấu hiệu bệnh trĩ gây ảnh hưởng không nhỏ đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày, ngay cả những hoạt động đơn giản như, đi lại, đứng lên, ngồi xuống.

Sự phiền toái và mức độ nguy hiểm tiềm ẩn của bệnh trĩ được phản ánh qua những dấu hiệu bệnh trĩ.

Top 5 dấu hiệu bệnh trĩ đặc trưng nhất

 

1. Đau rát vùng hậu môn

 

Khi đi đại tiện, phân cứng chạm vào búi trĩ bị xung huyết sẽ làm cho người bệnh cảm giác nóng rát ở nơi hậu môn. Hơn nữa hệ thống thần kinh xung quanh hậu môn tương đối nhạy cảm và khi chỉ bị tác động nhỏ từ bên ngoài cũng gây cảm giác đau.

Viêm nhiễm hậu môn

 

2. Ngứa ngáy khó chịu vùng hậu môn

 

Các búi trĩ dù ở bên trong hay bên ngoài đều khiến người bệnh có cảm giác vướng víu khó chịu. Vì thế người bệnh sẽ có xu hướng gãi, khiến vùng niêm mạc hậu môn và khối búi trĩ bị trầy xước, viêm nhiễm ngứa ngáy, khó chịu.

Viêm nhiễm hậu môn

 

3. Chảy máu

 

Chảy máu hậu môn là dấu hiệu bệnh trĩ điển hình. Khối búi trĩ hình thành, có biểu hiện sưng và xung huyết, khi phân khô, rắn cọ vào chúng sẽ chảy máu. Tình trạng chảy máu có thể diễn ra khá kín đáo chỉ có thể phát hiện khi lau chùi bằng giấy vệ sinh, hoặc máu chảy kiểu nhỏ giọt hoặc bắn thành tia khi các búi trĩ lớn bị vỡ ra.

dấu hiệu của bệnh trĩ

Đặc biệt ở trường hợp mức độ bệnh trĩ nặng, người bệnh chỉ cần di chuyển, ngồi xổm hay vận động mạnh cũng gây ra chảy máu.

Một số bệnh nhân có tình trạng máu chảy ra và bị ứ đọng bên trong trực tràng. Khi đi đại tiện thấy xuất hiện máu dạng vón cục.

 

4. Sa búi trĩ

 

Sa búi trĩ là hiện tượng xuất hiện sau khoảng thời gian đi đại tiện ra máu. Thời gian dài các búi trĩ phát triển to, chịu áp lực bên từ bên trong hậu môn đẩy ra ngoài. Những trường hợp trĩ nội cấp 2 và 3 búi trĩ sa ra ngoài nhưng có thể co vào được, trĩ nội độ 4 khối búi trĩ xa hẳn ra ngoài và không thể thụt vào trong hậu môn dù dùng tay đẩy vào.

Bệnh trĩ hỗn hợp

Nếu không vệ sinh kỹ càng sẽ gây nhiễm trùng cho hậu môn và hoại tử búi trĩ làm cho bệnh nhân đau đớn.

 

5. Chảy dịch tiết hậu môn

 

Khi đi đại tiện hậu môn luôn tiết dịch để hỗ trợ quá trình đại tiện được dễ dàng hơn. Việc sa búi trĩ làm chảy dịch ra từ hậu môn kèm với phân khiến cho vùng hậu môn luôn có tình trạng ẩm ướt khó chịu. Môi trường ẩm ướt này là điều kiện thích hợp cho vi khuẩn ký sinh gây bệnh, do đó nếu người bệnh không vệ sinh sạch sẽ rất dễ bị viêm hậu môn.

Đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh trĩ

Nguyên nhân bệnh trĩ phổ biến

Thông thường, hầu hết mọi người đều biết, búi trĩ hình thành do áp lực lên vùng hậu môn, khiến các khối tĩnh mạch phồng to, xơ cứng. Vậy đâu là những thói quen hoạt động khiến áp lực lên vùng hậu môn bị gia tăng.

Một số tác nhân gia tăng áp lực vùng hậu môn – trực tràng, nguyên nhân gây bệnh trĩ phổ biến như:

  • Táo bón, hoặc tiêu chảy làm tăng tần suất bệnh trĩ, rặn làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch gây căng giãn và ứ máu.
  • Thói quen xem điện thoại, đọc truyện, chơi game trong khi đi đại tiện. Điều này làm tăng thời gian đi đại tiện, đồng thời cũng tăng áp lực cho tĩnh mạch hậu môn.
  • Chế độ ăn ít chất xơ, gây táo bón là nguyên nhân gián tiếp làm tăng tần suất bệnh trĩ
  • Thừa cân và béo phì khiến phần dưới của cơ thể phải tăng thêm áp lực để nâng đỡ cơ thể, và vùng hậu môn trực tràng cũng phải chịu áp lực đó.
  • Những người thường xuyên lao động nặng như khuân vác, vận động viên cử tạ, quần vợt,…, đứng lâu, ngồi nhiều như thư nhân viên văn phòng, nhân viên bán hàng làm gia tăng áp lực ổ bụng cản trở sự hồi lưu máu về tim đưa đến giãn tĩnh mạch hậu môn.
  • U vùng tiểu khung bao gồm: U đại trực tràng, u tử cung và thai nhiều tháng làm cản trở hồi lưu máu trở về tim gây giãn tĩnh mạch

Tình trạng táo bón

Cách chữa bệnh trị hiện đại hiệu quả và an toàn nhất

Bệnh trĩ là căn bệnh lành tính không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, tuy nhiên lại gây nhiều phiền phức trong sinh hoạt hàng ngày. Bệnh trĩ không thể tự khỏi mà cần can thiệp y khoa điều trị triệt để, vì thế để quá trình điều trị đơn giản bạn nên càng sớm điều trị càng tốt.

Tùy vào mức độ bệnh trĩ hiện tại mà bác sĩ sẽ đưa ra những phương pháp điều trị phù hợp cho từng trường hợp.

1. Điều trị bảo tồn và chế độ sinh hoạt

Đối với mọi trường hợp bệnh trĩ, trước tiên đều cần điều chỉnh, thay đổi những thói quen không tốt gia tăng hình thành khối trĩ.

Cách phòng tránh bệnh trĩ

Một số chế độ sinh hoạt, bạn cần thay đổi cụ thể như:

  • Chế độ ăn nhiều chất xơ là phương pháp điều trị hữu hiệu cho trĩ xuất huyết
  • Hạn chế các chất kích thích như rượu, ớt
  • Tránh hoạt động quá mạnh, tránh ngồi nhiều hoặc đứng quá lâu. Thay đổi thói quen đi cầu tránh táo bón.

Để cải thiện triệu chứng bệnh trĩ, giảm đau giảm chảy máu, bác sĩ sẽ chỉ định bạn sử dụng dùng thuốc điều trị bệnh trĩ. Các loại thuốc thường được sử dụng như: thuốc bôi hoặc nhét tại chỗ, thuốc hỗ trợ tuần hoàn tĩnh mạch.

Ngoài ra bạn có thể áp dụng cách chữa bệnh trĩ tại nhà hiệu quả như ngâm hậu môn trong nước ấm khoảng 30 phút mỗi ngày.

2. Điều trị ngoại khoa

Đối với các trường hợp trĩ nặng có các biến chứng huyết khối, nên được can thiệp sớm bằng cách thực hiện phẫu thuật cắt bỏ theo các phương pháp truyền thống hoặc phối hợp lấy huyết khối kèm cắt trĩ bằng các phương pháp hiện đại khác.

Phương pháp HCPT

Một số phương pháp can thiệp ngoại khoa được áp dụng trong điều trị bệnh trĩ như:

  • Thủ thuật thắt búi trĩ bằng dây thun hoặc chích xơ mạch máu đến nuôi búi trĩ, thường được áp dụng cho các trường hợp trĩ mức độ nhẹ. Đối với phương pháp chích xơ chỉ định trong trĩ độ 1 và 2, không chỉ định cho trĩ ngoại, trĩ có huyết khối, trĩ nội bị viêm loét hoặc hoại tử.
  • Thắt bằng dây thun – vòng thắt cao su được đặt bao quanh búi trĩ. Thắt gây ra sự thiếu máu cục bộ, búi trĩ bị xơ, teo lại và tự rụng đi. Ưu điểm là dễ thực hiện, đơn giản, chi phí thấp, có thể điều trị ngoại trú cho những bệnh nhân trĩ độ 2 và 3.
  • Phương pháp HCPT điều trị bệnh trĩ là phương pháp hiện đại và có hiệu quả cao nhất hiện nay. HCPT điều trị bệnh trĩ theo nguyên tắc sử dụng sóng cao tần nhiệt lượng vừa phải 80 – 90 làm các búi trĩ bị đông máu. Sau đó chiếu chính xác tia song ngắn cao tần vào vị trí búi trĩ cần cắt. Do đó hận chế tối đa những tổn thương đến các mô lành tính bên cạnh, không gây chảy máu, không đau đớn. Phương pháp được chỉ định cho các trường hợp trĩ cấp độ 2 -4.
  • Phương pháp khâu triệt mạch THD được thực hiện dưới hướng dẫn siêu âm để làm tắc mạch cung cấp máu cho hậu môn, do đó làm giảm sự phình búi trĩ.
  • Cắt trĩ bằng các phương pháp kinh điển: Milligan Morgan, Ferguson, White Head, các phương pháp này can thiệp trực tiếp vào búi trĩ nên thường gây đau.

Cách phòng bệnh trĩ

Cách thức tốt nhất giúp phòng ngừa bệnh trĩ chính là duy trì độ mềm của phân giúp chúng dễ dàng di chuyển qua lỗ hậu môn. Một số phương pháp giúp phòng ngừa bệnh trĩ và suy giảm những triệu chứng trĩ như sau:

  • Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ như: Trái cây, rau củ, ngũ cốc,… Những thực phẩm này có khả năng làm mềm phân và gia tăng khối lượng của chúng. Bên cạnh đó, bổ sung chất xơ vào thực đơn mỗi ngày giúp hạn chế xì hơi quá mức.
  • Uống đủ 2 lít nước mỗi ngày . Nước được thức ăn trong dạ dày hấp thụ sẽ giúp phân mềm hơn.
  • Không nên rặn quá nhiều khi đi đại tiện, như đã phân tích trên đây là nguyên nhân chính hình thành các búi trĩ.
  • Không nên nhịn đi cầu và phải đi ngay khi có cảm giác. Nếu bỏ lỡ cảm giác này, niêm mạc trực tràng sẽ hấp thụ nước có trong phân làm cho phân khô cứng khiến việc đi đại tiện gặp khó khăn.
  • Tập thể dục và vận động hằng ngày giúp phòng ngừa táo bón và làm giảm áp lực cho tĩnh mạch có thể diễn ra khi đứng hoặc ngồi quá lâu. Ngoài ra, tập thể dục còn giúp giảm cân, hạn chế béo phì – nguy cơ gây ra bệnh trĩ.

Ăn uống thiếu khoa học

Bài viết trên đây đã cung cấp những thông tin tổng quan nhất về bệnh trĩ. Hi vọng những thông tin này đã giúp bạn đọc hiểu rõ về nguyên nhân, dấu hiệu bệnh trĩ, từ đó có cách chữa trị và phòng tránh bệnh trĩ phù hợp với bản thân. Nếu bạn còn bất cứ thắc mắc gì về các vấn đề hậu môn trực tràng hãy liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa của chúng tôi để nhận được tư vấn kịp thời và chính xác.

Bác sĩ CK II khoa Ngoại tiêu hóa

Tiến sĩ. Bác sĩ Trịnh Tùng có hơn 30 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Ngoại tiêu hóa, trong đó có 7 năm giữ chức vụ Trưởng khoa Phẫu thuật tiêu hóa - b ệnh viện Xanh Pôn Hà Nội và 8 năm đương nhiệm chức vụ PGĐ phụ trách chuyên môn bệnh viện Y học Cổ truyền Trung ương.